Türkçeyi Nasıl Öğretiyorlar?

Yazan: Sedat Gülmez / Aksiyon Dergisi / Sayı: 806

Yaklaşık 20 yıldır dünyanın farklı coğrafyalarında hizmet veren Türk okulları, Türkçeye samimiyet, saygı, vefa ve sevgi gibi anlamlar yüklenmesini sağladı. Peki, hâlihazırda devam eden süreç bu noktaya nasıl ulaştı?

Devamı...

Dil Kasabası

Yazan: Erdal Aralan

Yaşadığımız yüzyıl içerisinde 1930'lardan başlayarak dil öğretiminde en çok tartışılan konulardan birisi "Yabancı bir dili sınıfta nasıl öğretiriz?" idi. Birçok teori ve uygulama dil öğrenimi tarihinde sırası ile tatbik edildi. İletişime dayalı öğretim (Communicative approach) en çok tutulan ve verimli olan metotlardan birisi oldu.

Devamı...

Eklerin Öğretimi Üzerine Bir İki Söz

Yazan: Yard. Doç. Dr. Kerime Üstünova

Özet

Türkçe, yapı bakımından sondan eklemeli bir dildir. Gerek yeni kavramlara karşılık yaparken, gerek sözcükleri başka sözcüklere bağlarken eklerden yararlanırız. Türkçenin eklemeli yapısı, eklerin değerini artırmakta, onları ön plana çıkarmaktadır. Ekler; sözlük anlamı olmayan, ama görev anlamları olan dil birimleri olduklarından, diğer dil birimleri gibi hem görevsel, hem anlamsal işlevleri bakımından değerlendirilmeli; bulunduğu yerdeki iki işlevi de açıkça ortaya konmalıdır.

Devamı...

Dil Bilgisi Öğretimi Gerekli midir?

Yazan: Aliye Uslu Üstten

Dil bilgisi, bir dilin ses, kelime ve kelime grupları gibi ögeleri ile bunların cümle içindeki görevlerini ortaya koyan kurallar bütünüdür. Bu alandaki gelişmeler, okullarda okutulan dil bilgisi dersinin içeriğini veya bu dersi öğretme yöntemlerini pek fazla etkilememiştir.

Devamı...

Ders Dışı Türkçe Öğretim Faaliyetleri

Hazırlayan: Dilset Akademi

Türkçe öğretiminde en önemli öğenin Türkçe öğretmenleri olduğu bir gerçektir. Türkçe öğretmeninin bunu çok iyi benimsemesi ve kendini ilk önce Türkçe öğretimine vermesi gerekmektedir. Kaynaklar ve imkânlar ne kadar fazla da olsa, o kaynak ve imkânı amaçları istikametinde yerinde ve zamanında verimli bir şekilde kullanacak öğretmendir. Kaynak ve imkânların kullanılmasından çok, kullanılma zamanı ve kullanılma metodu çok önemlidir. Bu önem özellikle ders dışı faaliyetlerde artmaktadır. Bu noktada da en büyük vazife ve sorumluluk Türkçe öğretmeninindir.

Devamı...

Türkçe Öğretiminde Sözlü Anlatım Çalışmaları

Hazırlayan: Dilset Akademi

Konuşmanın insanın sahip olduğu en mühim hassalardan biri olduğu inkâr edilemez bir gerçektir. Güzel, tesirli konuşma işlerimizin yoluna girmesinde, isteklerimizin yerine getirilmesinde, hemen her sahada başarımıza yardım eder, çevremizin bize karşı alaka duymasında da mühim tesiri vardır. Meşhur siyaset adamlarının, tanınmış avukatların, herhangi bir iş veya sahada seçilen temsilcilerin aynı zamanda güzel ve etkili konuşan kimseler olduğu görülür.

Devamı...

Video Dersi Örnek Planı

Bu plan video filmindeki parçaların ders içerisinde detaya inmeden, bazı ipuçları vererek kullanılmasına yönelik bir plan niteliğindedir.

Bu ders planı öğretmenin video dersinde faydalanacağı bir kılavuzdur. Öğretmen bu ders planını kullanarak elde edeceği tecrübelerle bu planı daha da geliştirebilir.

Devamı...

Yazılı ve Sözlü Anlatımın Geliştirilmesi

Hazırlayan: Dilset Akademi

Çağımızın bir iletişim çağı olduğundan, okul­da ve iş yaşamımızda başarılı olmamız için sözlü ve yazılı anlatımın önemli olduğu herkesçe bilinen bir gerçektir.

Bu bağlamda bir öğretmen olarak Türkçe derslerinde nasıl bir yol izlemeliyiz?

Devamı...

Yabancılara Görsel ve İşitsel Araçlarla Türkçe Kelime Öğretim Yöntemi

Hazırlayanlar: Mustafa Arslan / Ahmet Gürdal

Özet

Makalenin amacı görsel ve işitsel vasıtalarla yabancılara Türkçe kelime öğretim yöntemlerini ve ilgili materyallerin kullanım esaslarını saptamaktır. Teknolojik eğitim araçlarının gelişmesiyle yabancı dillerin kelime öğretiminde sürekli görsel ve işitsel tabanlı yeni metotlar geliştirilmektedir.

Devamı...

Yabancı Dil Eğitiminde Bilgisayar       

Yazan: Dr. Binnur Erişkon Cangil

Günümüzde her alanda olduğu gibi elektrik, elektronik teknolojisi alanında yaşanan hızlı gelişim yaşadığımız yüzyıla damgasını vurmuştur. 20. yüzyılın Bilgi Çağı, Uzay Çağı gibi adlarının yanı sıra İletişim Çağı olarak da adlandırılmasının temelinde bu alanda elde edilen bulgular yatmaktadır.

Devamı...

Yapılandırmacı Yaklaşım Bağlamında Yabancı Dil Öğretimi

Yazan: Mehmet Nuri Gömleksiz / Şenel Elaldı

Özet

Ülkemizde bir yabancı dil bilmenin, özellikle İngilizce bilmenin gereklilikten ziyade gizli bir baskıyla mecbur bırakıldığı günümüzde, dil öğretimi sorunları hâlâ aşılamamıştır. Bu sorunlar çıkmaz içerisinde ve kısır döngüde devam etmektedir. Bu çalışmada, dil öğreniminin keyifli ve pratik hâle getirilmesi ve dil öğretme hedefine kısa zamanda ulaşılmasında yapılandırmacı yaklaşımın önemi konusunda bir değerlendirme yapılmıştır.

Devamı...

Kompozisyon Öğretiminde Yazma Öncesinde Yapılabilercek Bazı Etkinlikler

Yazan: Galip Güner / Araştırma Görevlisi

Özet

Türkçe Kompozisyon dersinin temel amaçlarından biri, öğrencilere herhangi bir konu hakkındaki duygu, düşünce ve birikimlerini planlı olarak yazabilme yeteneği kazan­dırmaktır. Bu yeteneğin kazandırılabilmesi için öğrencilerin, yazma öncesinde yapılacak bazı etkinliklerle güdülendirilmeleri ve yazmaya hazır hâle getirilmeleri gerekmektedir. Bu çalışmada, öğretmenlerin yazma öncesinde sınıfta uygulayabilecekleri bazı önemli etkinlik­ler üzerinde durulmaktadır.

Devamı...

Yabancı Dil Öğrenme Süreci

Hazırlayan: Murat Erguvan / Azerbaycan Kafkas Üniversitesi Öğretim Görevlisi

Dil öğrenim sürecinize katkıda bulunacak bazı ipuçları

Dil öğrenimi temelde şahsi gayrete dayanır. Öğretmenler tarafından yapılabilecek belki de tek şey bir tavsiyede bulunmaktır. Çünkü bir bakıma dil, öğretilemez, ama öğrenilir. Dolayısıyla öğrencilere kapasitelerini artırıcı yollar göstermek ve yeni dil keşiflerine yol açacak metotlar tavsiye etmek, onları bilgi yığınlarını ezberlemeye zorlamaktan daha iyidir.

Devamı...

Sözcük Öğretiminde Ana Dil - Yabancı Dil Çatışması

Yazan: Mehmet Demirezen

Giriş

Dil öğretiminde, dil bilgisi her zaman bir odak noktası olarak benimsenmiş ve bunun yanında sözcük öğretimi çoğu zaman yeterince göz önüne alınmamıştır. Aslında gerçek olan şudur: dil bilgisini öğretmeden, bir yabancı dilin çok azı öğrencilere kazandırılabilir, ama sözcük öğretimi yapılmadan öğrencilere hiçbir şey öğretilemez, çünkü sözcükler anlamı taşıdıkları için, yabancı dil öğretiminin yapı taşlarıdır.

Devamı...

İletişim ve Dil

Yazan: Sefa Yüce / Journal of Language and Linguistic Studies

Özet

Küreselleşme ile birlikte ülkeler, siyasî, sosyal, ekonomik ve askerî açıdan birbirlerine bağımlı hale gelmişlerdir. Dünyadaki hızlı değişim ve gelişmeler çok dilliliği gündeme getirmiş, ulusların birbirini daha yakından tanıma imkanı doğmuştur. Zengin bir tarih ve kültür birikimine sahip Türkiye, pek çok ülke ile kültürel işbirliği programı uygulamaktadır. Büyük Öğrenci Projesi de bunlardan biridir. Bu makalede, Türkçenin yabancılara öğretilmesi hususu farklı açılardan ele alınarak, dil öğretiminde yeni açılımlar yapılması gerekliliği anlatılmaya çalışılmıştır.

Devamı...

Yabancı Dil Öğretiminde İletişimsel Yeti

Yazan: Prof. Dr. Tahsin Aktaş

Özet

Bu araştırmada iletişim kuramının yabancı dil öğretimi için öngördüğü iletişimsel yeti kavramı bilimsel literatürün ışığında tartışıldı. Bu bağlamda temel dil becerileri ve bu becerilerin geliştirilmesi sorunu ayrıntılı olarak incelendi. Ayrıca iletişimsel yetinin ilgili yabancı dille birlikte o dilinait olduğu kültürün öğrenilmesini de gerekli kıldığı vurgulandı. Bu arada yabancı dil öğretiminde iletişimsel yetinin geliştirilmesine yönelik somut öneriler sunuldu.

Devamı...

Yabancı Dil Öğretimi Kuramları ve Sözcük Öğretimi

Yazan: Dursun Zengin

1. Yabancı Dil Öğretimi Kuramları

Dille ilgili bütün konular gibi yabancı dil öğretimi de dil biliminin çalış­ma alanına girer. Bu konu bugün uygulamalı dil bilimi (Alm. angewandte Sprachwissenschaft) içinde ayrı bir alan durumuna gelmiştir.

Devamı...

Türkçe Temel Dil Becerilerinin Öğretiminde Atasözlerinin Kullanımı

 Yazan: Bayram Baş / Araştırma Görevlisi

Özet

Türk kültürünün ve sözlü edebiyatımızın zengin ürünlerinden biri de atasözleridir. Bugüne kadar atasözleri üzerine oldukça fazla sayıda çalışma yapılmıştır. Atasözlerimiz Türkçe öğretiminde anonim bir ürün olarak yer alırlar. Türkçe programında atasözlerimiz ile ilgili genel amaç, özel amaç ve hedef davranışlar bulunmaktadır. Türkçenin dört temel dil becerisi olan dinleme, konuşma, okuma ve yazma çalışmalarında, atasözlerimizden faydalanılmalıdır.

Devamı...

İkinci Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Türkçe Dil Bilgisi Betimlemelerinin Görünümü

Yazan: Özgür Aydın

Bugün Türkçe dil bilgisi kitaplarının kapaklarına bakarak ilk bakışta farklı kitaplar olduklarını sanabilirsiniz. Ama, bu kitaplar konu sıralanışı, terim kullanımı gibi yönlerden farklı gibi görünseler de hepsi aslında özce aynıdır. Tüm bu kitaplar, temelleri aslında, Thrax'ın dil bilgisine dayanan Batı’nın geleneksel dil bilgisi anlayışı benimsenerek hazırlanmıştır.

Devamı...

Doğru Yazım İçin Kısa Notlar

Nasıl yazacağım? Yazmaya başlarken bunu sorarız kendi kendimize. Çok basit kurallar, iyi yazmanızı sağlar. En azından yazdıklarınızın iyi görünmesini, iyi okunmasını sağlar. Bu iyi okunma ve görünme, kuşkusuz içerikle ilgili değil. Burada kastedilen biçimsellik. Yazarken biçimle ilgili uymamız gereken belli başlı bazı kurallar var. Bunları şöyle sıralayabiliriz:

Devamı...

Yabancı Dil Öğrenmenin Püf Noktaları

Şüphesiz dil öğrenimi zor ve bitmeyen bir yoldur. Ve kendi kendinizi geliştirmeniz ancak azimle olur. Gitmenin mümkün olduğu bir ülkenin dilini öğrenmenin en iyi yolunun orada yaşamak olduğunu unutmayın. Böyle bir imkanınız bulunmasa bile, aşağıdaki kuralları uygulayarak bir dile vasat da olsa vakıf olabilirsiniz.

Devamı...

Oyun ve Bulmaca Etkinlileriyle Kelime Öğretim Yöntemi

Hazırlayanlar: Mustafa Arslan / Ahmet Gürdal

Özet

Makalenin amacı oyun ve bulmaca etkinlikleriyle yabancılara Türkçe kelime öğretim yöntemlerini açıklamaktır. Yabancı dillerin kelime öğretiminde öğrenci motivasyonun sağlanması için oyun ve benzeri etkinliklere sıkça yer verilmektedir.  Yabancıların hızlı ve kalıcı bir şekilde Türkçe kelimeleri öğrenmelerini sağlamak amacıyla ilgili çalışmalar incelenmiş, oyun ve bulmaca yöntemi üzerine dikkatler çekilmiştir. Yabancılara Türkçe öğretenler özellikle kelime öğretiminde bu çalışmada açıklanan etkinlikleri test ederek konuyla ilgili tecrübelerini geliştirebilirler.

Devamı...

Dilimizi Nasıl Öğreniyoruz?

Yazan: Gülden Öz

Keşfedilmeyi Bekleyen İnsan

İnsanoğlu bilimsel araştırmalarla kainattaki sırları çözmeye çalışırken, keşfettiği ve öğrendiği en önemli şeylerden birisi de kendisi olur. Aslında insan pek çok gizli kalmış hazinenin anahtarıdır ve bu anahtar sayesinde birçok muamma çözülebilir. Ancak bu anahtarın nasıl kullanılacağını bulmak da sanıldığı kadar kolay değildir, hattâ diyebiliriz ki anahtarın kendisi de başlı başına bir muammadır.

Devamı...

Yabancı Dil Öğretiminde Yabancı Sözcüklerin Ruhdilbilimsel Sorunları

Yazan: Mehmet Demirezen

Sözcükler, sesleri ve kavramları taşıyan birer biçim ve anlam bohça­ları olmaları yanında, ruhdilbilimsel özellik ve etkinlikler de taşırlar. Bu durumu, kimi öğrencilerin birtakım sözcükleri daha kolay kimi sözcükleri daha zor anlamalarından da kolaylıkla çıkarabiliriz.

Devamı...

Yabancı Dil Öğretiminde Yapısal Alıştırmalar

Yazan: Necmettin Sevil

Geleneksel yöntemlerle dil öğretiminde olduğu gibi çağcıl yöntem­lerde de alıştırmalar, bir ders biriminin temel evreleri arasında yer alır. Geleneksel dilbilgisi kitaplarında bulunan alıştırmaların düzenlenişi salt görgül nitelik içerdiğinden aşamalanma bir yerde rastlantısal kalmaktadır.

Devamı...

Yabancı Öğrencilerin Türkçe Öğrenirken ...

Yazan: Yusuf Çotuksöken

İstanbul Üniversitesi Yabancı Diller Okulunun Türkçe Bölümünde dünyanın çeşitli ülkelerinden gelen yabancılara özel bir program çerçeve­sinde Türkçe dersleri verilmektedir.

Devamı...

Yabancı Dil Öğrenmenin İncelikleri

Yeni bir dil öğrenmek, ilk bakışta gramer (dil bilgisi) ve kelime öğrenerek, bunları gerektiği gibi kullanmayı bir beceri olarak edinmek diye tarif edilebilir. Ancak bu tanım tam olarak yeterli değildir. Tabii ki gramer ve kelime öğrenmek bir dili konuşabilmek için en önemli öğelerdir.

Devamı...

Yabancı Dil Öğretiminde Yeni Yönelimler

Yazan: Ahmet Kocaman

Yabancı dil öğretiminin çok eskilere uzanan bir tarihçesi var (bak. Kelly, 1969); bu uzun geçmişin birikimi yanında yabancı dil öğretiminin ağırlığı 20. yüzyılda daha da artmış durumda. Şu nedenle: Karmaşık iletişim ağı içinde evrenin küçülmesi günümüzde yabancı dilin önemini daha da belirginleştirmiştir.

Devamı...

Yabanı Dil Öğretimi Kavram ve Kapsamı

Yazan: F.Özden Ekmekçi

Yabancı dil öğrenimi ile ilgili ilk çalışmalara 18'inci yüzyılda, öğrenilen yabancı dilin kurallarını saptayıp biçimlendirmekle başlanmıştır. Dil bilimciler İngilizceyi betimlerken dili kullanış biçimi ile dizgesel bir çerçeve içinde tanımlamaya gitmeden Latince ve Yunanca gibi bükümlü dillerin kurallarından yararlanmışlardır.

Devamı...

Dil Öğretimi ve Tercüme

Yazan: Hüdayi Can

Dil öğrenmek ne zaman insanlar için bir ihtiyaç haline geldi bilmiyoruz ama, kendimizden emin halde dil öğretiminin tarihiyle birlikte dil öğretimi tercüme ilişkisi de başlamıştır diyebiliriz.

Devamı...

Birbiriyle Karıştırılan Kelimeler

Türkçede sık sık birbiriyle karıştırılan kelimeler vardır. Örnek: direk: Ağaçtan veya demirden uzun ve kalın destek / direkt: Doğrudan

Devamı...

Kompozisyon Dersleri

Kompozisyon, öğrencilere, tecrübesine sahip oldukları, ilgilerini çekebilecek konularda yazdırılmalıdır. Yazılan ürünlerin bir şekilde değerlendirilmesi sağlanmalıdır. Öncelikle öğrencilerde kendine güven duygusunun geliştirilmesine çalışılmalıdır.

Devamı...

Sınıf Etkinlikleri

YERLEŞİM YERİ - EVİM! EVİM! GÜZEL EVİM!

Öğrencileri ikişerli gruplara ayırın. Her gruptaki iki öğrenciye de, birbirlerine, yaşadıkları yeri anlatmalarını söyleyin. Müstakil bir evde mi yoksa bir apartman dairesinde mi oturuyorsunuz? Kendi evinizde mi yoksa kirada mı oturuyorsunuz?

Devamı...

Yabancılara Türkçe Öğretimi İlkeleri

Yazan: Yrd. Doç. Dr. Erol Barın

Dil öğretimi, belirli ilkeler ışığında yapılmalıdır. Yabancılara Türkçenin öğretimi işi, Türkçe ve Türk kültürü açısından son derece önemlidir. Bu yüzden, bu konuda temel ve genel ilkelerin doğru belirlenmesi ve öğretimde bunlara eksiksiz olarak yer verilmesi gerekmektedir.

Devamı...

Dil Becerilerinin Geliştirilmesinde Kullanılabilecek Başlıca Öğretim Yöntemleri

İnsanın içinde bulunduğu doğayı algılaması, onun duyularında dış ortamın oluşturduğu izlenimlerin bir seçime uğrayarak daha az karmaşık kavramlara indirgenmesiyle gerçekleşir. Bu bir soyutlamadır. Dil de soyutlamada önemli bir araçtır.

Devamı...